Poradnik Laboratoryjny
Jak prawidłowo pobrać próbkę do badania parazytologicznego – poradnik pacjenta
Autor: Anna Wiśniewska, biolog
Weryfikacja: mgr analityki medycznej
Aktualizacja: Luty 2026
Czas czytania: 4 minuty
Aż 70% błędów w diagnostyce parazytologicznej wynika z niewłaściwego pobrania, przechowywania lub transportu próbki. Przedstawiamy dokładne wytyczne Krajowej Izby Diagnostów Laboratoryjnych.
Krok 1: Przygotowanie do badania
Na kilka dni przed planowanym badaniem należy pamiętać o kilku istotnych zasadach:
- Na 3–5 dni przed badaniem odstawić leki przeciwbiegunkowe, preparaty żelaza, węgiel aktywny oraz oleje mineralne (mogą utrudniać analizę mikroskopową).
- Jeśli pacjent przyjmuje antybiotyki lub leki przeciwpasożytnicze, badanie należy wykonać najwcześniej po 2–3 tygodniach od zakończenia kuracji.
- Zaopatrzyć się w aptece w sterylny plastikowy pojemnik na kał ze szpatułką.
Krok 2: Pobranie materiału
- Przed oddaniem stolca należy całkowicie opróżnić pęcherz moczowy (mocz niszczy formy wegetatywne pierwotniaków).
- Kał należy oddać do czystego, suchego naczynia (np. wyłożonego czystym papierem toaletowym) lub na jednorazową podkładkę. Próbka nie może mieć kontaktu z wodą w muszli klozetowej ani środkami dezynfekcyjnymi.
- Za pomocą szpatułki umieszczonej w nakrętce pojemnika pobrać próbki z kilku różnych miejsc tego samego stolca (szczególnie z fragmentów zawierających śluz, ropę lub zmieniony kolor).
- Wielkość próbki powinna odpowiadać wielkości orzecha laskowego (około 2–3 gramy) lub 2–3 ml w przypadku stolca płynnego.
Krok 3: Przechowywanie i transport
Pojemnik należy szczelnie zamknąć i opisać (imię, nazwisko, data i godzina pobrania). Próbkę należy dostarczyć do laboratorium w jak najkrótszym czasie:
- Optymalnie w ciągu 2 godzin od pobrania.
- Jeśli nie jest to możliwe, próbkę można przechowywać w lodówce w temperaturze +2°C do +8°C maksymalnie przez 24 godziny.
Zasada 3 powtórzeń:
Pojedynczy wynik ujemny nie wyklucza obecności pasożytów! Zgodnie z protokołem diagnostycznym badanie kału należy powtórzyć trzykrotnie, pobierając próbki w odstępach 2–3 dni w ciągu maksymalnie 10 dni.